Ιστορίες χορού αρ. 88

Σώματα και αντικείμενα

Από τις «Καρέκλες» του Ιονέσκο και μετά τα αντικείμενα έγιναν συμπρωταγωνιστές πάνω στην σκηνή (Δεν ήταν η Πινα Μπαους στο Café Muller η πρώτη που χρησιμοποίησε τις καρέκλες σαν απόντα σώματα).
Το ξέρουμε όλοι πόσο ανακουφιστικό είναι το να υπάρχει ένα αντικείμενο πάνω στην σκηνή, ο διάλογος μαζί του δίνει νόημα σε ένα σώμα του τέλους του 20 αιώνα, που αγωνιά να βρει νόημα ύπαρξης και έκφρασης.

Ακολουθεί η λίστα με τις πέντε πιο αγαπημένες μου χορογραφίες βίας (αυτό είναι το πεδίο οπου ο κινηματογράφος χορογραφεί σώματα στα όρια τους) μέσα σε ένα δωμάτιο χρησιμοποιώντας αντικείμενα.

1. Straw dogs (Αδέσποτα σκυλιά, σκην. Σαμ Πεκινμπα)
Ο Τζόυς συναντά τον Βιμ Βαντεκέιμπους.
Σεξουαλικότητα, σαδισμός, δίπολα αντιθέσεων σώμα - μυαλό με την μορφή μια γυναίκας και ενός λιπόσαρκου διανοούμενου και για πρώτη φορά η ευρεία χρήση των καθημερινών αντικειμένων, ένας άοπλος χρησιμοποιεί ότι βρει μέσα σε ένα σπίτι αντιμετωπίζοντας ένοπλους εισβολείς.
Τι σχέση έχει με χορό; φανταστείτε μια οποιαδήποτε χορογραφία με μια αρκουδοπαγίδα μέσα στην μέση, ακόμα και αν δεν την χρησιμοποιούσαν η ένταση θα ήταν αφόρητη, κάθε σπίτι πρέπει να έχει μια.
https://www.youtube.com/watch?v=2ue1zbYIX2E

2. True romance (Ιλιγγιώδης Ερωτας, σενάριο Ταραντίνο δεν ανεφερουμε σκηνοθέτη)
Ρεσιτάλ ηθοποιών και αντικειμένων, Κρίστοφερ Γουόκεν, Αρκέτ, Τζέιμς Γκαντολφίνι, ένα τιρμπουσόν, μια λακ (μην το δοκιμάσετε δεν ανάβει). Θα μπορούσε να είναι πρώτη στην λίστα μου αν δεν είχε μια βασική αναληθοφάνεια, καμιά κοντή ξανθιά γαλανομάτα δεν είναι τόσο πιστή όσο η Πατρίτσια Αρκετ. Από την άλλη γι αυτό είμαστε πιστοί μονο σε αυτή την ξανθιά και ξενυχτάμε μπρος στην τηλεόραση ακόμα και όταν παχαίνει στο Medium
https://www.youtube.com/watch?v=ddzaYkvCVog

3. Βlood simple (Μόνο αίμα, σκην. Αδελφοί Κοέν)
Μόνο στην μεγάλη οθόνη όταν δείτε ολόκληρη την ταινία θα απολαύσετε τον ρυθμό στον χώρο, οι Κοέν είναι μάστορες αυστηρών χορογραφιών, στήνουν μικρά ντόμινο σωματικής έντασης τα οποία έχουν απρόβλεπτες εξελίξεις και πάντα εκπλήσσουν με τις κινητικές λύσεις που εφευρίσκουν. Τα έργα τους, οι πρωταγωνιστές πάντα με βασικό καθαρό και οικείο πρόβλημα σύγκρουσης, μέσα από ανατροπές επανέρχονται στο αρχικό θέμα αλλά λυτρωμένοι, έχουν την μορφή του ρόντο, κάτι που έχει ξεχαστεί στον σύγχρονο χορό που η βία κυριαρχεί αλλά άμορφα, άχρονα και χωρίς κατάληξη.
https://www.youtube.com/watch?v=tqHnZht5hXQ

4. The night of the hunter (Η νύχτα του κυνηγού, σκην. Tσαρλς Λότον)
Όπως και στην προηγούμενη όσο και να χτυπηθεί ένα σώμα, χωρίς φωτισμούς, δηλαδή χωρίς καθοδήγηση του βλέμματος στον χώρο και πάνω στο σώμα, αυτό ξεχνιέται. Εδώ ξαναθυμόμαστε ότι δεν ήταν πρώτος ο Ταραντίνο που έφερε την ιδέα του λογύδριου πριν ξεσπάσει η βία.
https://www.youtube.com/watch?v=mhyy2KyMdys

5. Alone at home (Μόνος στο σπίτι, κάποιος χολυγουντιανός σκηνοθέτης)
Μια ανεξήγητη διαπίστωση, δεν υπάρχει κωμικός έντεχνος χορός, με ελάχιστες εξαιρέσεις.
https://www.youtube.com/watch?v=ddXUQu9RC4U

Ένα μάθημα Contact Improvisation

Χτες δεν άφησα να κάνει μάθημα μια νιόφερτη πιθανή μαθήτρια με το που είδα τα μάτια της να θολώνουν, σαν φακός που κάνει ζουμ άουτ από την πραγματικότητα. Περίμενε υπομονετικά στην είσοδο, μου είχε τηλεφωνήσει ότι ενδιαφερόταν να μάθει αυτοσχεδιασμό και μόλις την είδα το πρώτο που την ρώτησα ήταν τι θα ψηφίσει την Κυριακή.
Το Contact Improvisation είναι μια τέχνη ολική, συνδέει το σώμα και το πνεύμα με όλες τις αισθήσεις στον παρόντα χώρο και χρόνο.

Δεν είναι καιρός να αγγίζω άδειους ώμους, μονήρη χέρια, φευγάτα πόδια, υποχωρητικές μέσες, γλιστερούς σβέρκους, κρύα στήθη, κοιλιές μόνο με εσωτερικό δέρμα
Δεν είναι καιρός να αφουγκράζομαι τα χωρίς ανάσα σωθικά
Δεν είναι καιρός να μυρίζω στα σώματα τσίκνα κατοχικού εστιατορίου
Δεν είναι καιρός να γευτώ την σιωπή ή τα δήθεν μάγκικα, σεξιστικά αντικυβερνητικά αστειάκια
Δεν είναι καιρός να αφήσω το βάρος μου σε σώματα τρύπια, σαν τις τρύπες λογικής των επιχειρημάτων ότι δεν πρέπει να γίνει δημοψήφισμα
Δεν είναι καιρός να σηκώσω σώματα που αρπάζονται και λυγίζουν αντί να ισορροπούν κοιτάζοντας ψηλά και ευθεία
Δεν είναι καιρός να ψάξω για την τρυφερότητα μέσα σας, αν αδιαφορείτε για τα σώματα που πέφτουν γύρω σας
Δεν είναι καιρός να στηρίξω σώματα που φοβούνται μήπως δεν φορτωθούν καταναλωτικά μαλάματα
Δεν είναι καιρός να ευθυγραμμίσω στρεβλά βλέμματα
Δεν είναι καιρός να συντροφέψω την εγωκεντρική απάθεια πίσω από γενικεύσεις «όλοι οι πολιτικοί είναι ίδιοι»
Δεν είναι καιρός να ξεμπλέξω την αισθηματική αδιαφορία με την αμέριμνη ασχετοσύνη
Δεν είναι καιρός να σχολιάζω στο φβ την κακία, την ασχήμια, την αντικοινωνικότητα, την ψευτιά, τον φόβο.
Δεν είναι καιρός για να χορέψω με εσάς που ακόμα «σκέφτεστε» τι θα ψηφίσετε.
Είναι καιρός να σας διδάξω με κάθε κόστος πως κάθε απόφαση σας εφάπτεται της ζωής μας.

Αν ψηφίσετε ΟΧΙ ελάτε για τζαμ αυτή την Κυριακή στην ταράτσα του
στούντιο, μαζί θα ακούσουμε τα αποτελέσματα και μαζί από ψηλά
θα σχεδιάσουμε πως θα συνεχίσουμε.

Ιστορίες χορού αρ. 39

Η Ιστορία του χορού γραμμένη στις πατούσες

Οι πατούσες των χορευτριών στο μπαλέτο: στρεβλωμένα δάχτυλα, κάλοι, κότσια, σπασμένα νύχια, θρόμβοι με νεκρό αίμα. Ίδια, προσωποποιημένη πατουσοποιημένη η φράση “ο χορός απαιτεί πόνο”.

Οι πατούσες του σύγχρονου χορού, με τόσες διαφοροποιήσεις όσοι και οι καβγάδες του:

Τα πόδια της Ισιδώρας Ντάνκαν, δεν μπορώ να τα φανταστώ παρά μόνο σαν αυτά των σύγχρονων Αγγλίδων τουριστριών, αγύμναστα, παχουλά, φρεσκοκοκινισμένα από τον Ελληνικό ήλιο, με κάλους στις φτέρνες να εξέχουν από τα αρχαιοπρεπή σανδάλια που φορούν, μόνη επίδραση του Ελληνικού πολιτισμού,

της Μάρθα Γκράχαμ, είναι γνωστές οι αντιδράσεις του κοινού και των δημοσιογραφέων στην θέα των γυμνών ποδιών στις πρωτες παραστάσεις της, καθώς η Γκράχαμ κατεβαίνοντας στο πάτωμα ανέβασε στην επιφάνεια της όρασης τις πατούσες, ειδικά καθώς αυτές πλέον διακρίνονταν από πολλαπλές γωνίες και κάνοντας το φλεξ πόδι βασικό στοιχείο των χορογραφιών της. Παρόλα αυτά τα πόδια στην Γκραχαμ  εξακολουθούν να έχουν μια αυστηρότητα που δεν την ταυτίζουμε πια με τον σύγχρονο χορό. Έχετε δει τις καθηγήτριες της τεχνικής Γκράχαμ ακόμα και τώρα πως σφίγγουν τα δάχτυλα των ποδιών τους; είναι σφιγμένα σαν τον κότσο της ίδιας της Γκραχαμ, δεν σας θυμίζουν νύχια αρπακτικών πουλιών; είναι σαν να προσπαθούν να αρπαχτούν και να μην τις παρασύρει ο χρόνος. Έχετε προσέξει ότι οι καθηγήτριες Γκραχαμ σε κάποιες σχολές είναι πιο αυταρχικές από τις καθηγήτριες του μπαλέτου; τι τυχερός που έκανα μάθημα μόνο με μια τόσο φιλελεύθερη καθηγήτρια όσο η τότε διευθύντρια της Κρατικής Ντόρα Τσάτσου!

Μετά είναι τα πόδια του Μερς Κάνιγγκχαμ, ένα επαναλαμβανόμενο πράγμα βρε παιδάκι μου, όλοι οι χορευτές του Κάνιγγκχαμ είχαν σκασμένες πατούσες, και ο ίδιος ο Κανινγκχαμ, ακόμα και ο Κέιτζ, είχα σκύψει και τις παρατηρούσα σε ένα μάθημα που ήρθαν να δουν το 1985 στο στούντιο του. Προφανώς είναι το τίμημα της τεχνικής του, η οποία στα κάτω άκρα επαναλάμβανε το βηματολόγιο του μπαλέτου αλλά ξυπόλυτα και αρνούμενος τον καταμερισμό του χρόνου της τυπικής δομής του μπαλέτου με σόλο-ντουέτο-ομαδικό, άφηνε τους χορευτές περισσότερη  ώρα στην σκηνή και έτσι αύξαινε και την διάρκεια τριβής των γυμνών πατουσών τους.

Τα πόδια στον Αλβιν Αιηλυ, μην εκληφθεί ως ρατσιστική αντίληψη, αλλά η σύνδεση της ενδυματολογικής εξέλιξης στον δυτικό πολιτισμό η οποία έτεινε μέχρι τον 19ο αιώνα να καλύπτει, να προστατεύει το σώμα από τις κακουχίες με την επακόλουθη βιολογική αλλαγή του σώματος, αποδεικνύεται στις πατούσες. Στην δεκαετία του 90 ταυτόχρονα με τον πρώτο αφροαμερικανό υπουργό Εξωτερικών στις ΗΠΑ έχουμε και τα πρώτα μαύρα πόδια χορευτών τα οποία έχουν ξεχάσει το παρελθόν της ξυπόλυτης άμεσης σχέσης με την γη.

Μετά είναι τα σύγχρονα πόδια των release τεχνικών, μωρουδίστικα, τα δάχτυλα δεν συσπώνται πια, οι γραμμές ρέουν, είναι φυσικά, αλλά κρύβουν ότι στις release τεχνικές όλοι οι χορευτές έχουν εξαιρετικά εύπλαστα σώματα, είναι πολύ πιο αυστηρά επιλεγμένοι για τις φυσικές σωματικές ιδιότητες τους από τις άλλες τεχνικές χορού, πιο εύκολα μπορείς, με πολλή προσπάθεια, να γίνεις καλός στο μπαλέτο παρά να χορέψεις σε μια ομάδα στο στυλ της Τρισα Μπράουν, όπου σύμφωνα με όψιμες δηλώσεις της ίδιας το λεξιλόγιο της είναι αποτέλεσμα του οστικού εύρους των αρθρώσεων της. Επιπλέον πως να πληγωθούν τα πόδια τους αφού είναι φανερό πλέον ότι στο αυθεντικό release απλά περπατάνε. τρέχουν, πηδάνε και κάνουν και καμιά στροφή, έχουν το πιο περιορισμένο  βηματολόγιο από όλες τις τεχνικές χορού, όλη η δουλειά γίνεται στον  κορμό και στις αρθρώσεις. Μια διαφορά, τα πόδια των μαθητών που κάνουν release ή flying low, έχουν τα περισσότερα σημάδια από πληγές αλλά από την επάνω μεριά της πατούσας καθώς γδέρνονται στην διάρκεια του μαθήματος όντας άμαθοι πως να ελέγχουν τους χαλαρούς/release προσαγωγούς.

Τα πόδια στην Τwyla Tharp, μαλακά διότι φορούσαν παπουτσάκια τζαζ, αυτή είναι η  βασική αγάπη της όσες παραστάσεις μπαλέτου ή τσίρκο και να κάνει.

Τα πόδια στην ομάδα της Πινα Πινα Μπαους, με σημάδια από τις μόνιμες γόβες της τάξης στην οποία αφιέρωσε την παρατηρητικότητα της.

Τα πόδια των contact improvisers, αγύμναστα, άμα είναι ανθρώπων που μπήκαν στον χορό χωρίς να ακολουθήσουν επαγγελματική εκπαίδευση, πλαδαρά, τόσο πολύ που κάποιες φορές νομίζω ότι έχουν πλατυποδία, συνήθως με χοντρούς αστραγάλους, άμα είναι χορευτών τότε είναι  εύκαμπτα αλλά κουρασμένα, είναι συνήθως πρώην χορευτών που θέλουν να επεκτείνουν την καριέρα τους. Πάντα, όλα είναι χωρίς παρανυχίδες, η κλασική σκηνή σε κάθε contact κύκλο είναι να μιλάνε, να φιλοσοφούν και ταυτόχρονα να ξεπετσιάζουν τις παρανυχίδες, τις οποίες ποτέ δεν βρίσκω όταν μετά κοιτάζω γύρω από την θέση τους και πάντα σκέφτομαι ότι με την  μανία που έχουν για την ανακύκλωση τις τρώνε.

Σε μια σκηνή στο έργο μου «Η παλιά ιστορία του  νέου Ελληνικού χορού» το 2008, αφηγούμαι την εξέλιξη του σύγχρονου ελληνικού χορού κοιτάζοντας τις πατούσες των χορευτριών, από τα πόδια της Ζουζούς Νικολούδη στης Πατρίτσιας Λάζου. Όπου η εξήγηση για την διαφορά ανάμεσα στα ανέγγιχτα περιποιημένα ήρεμα της πρώτης, μιας γυναίκας της υψηλής κοινωνίας με σύζυγο με στοά στο όνομα του και τα συμπιεσμένα, σκληρά χτυπημένα της δεύτερης δεν βρίσκεται μόνο στις πουέντ και το μπαλέτο που θεωρεί η Πατρίτσια διαβατήριο αλλά και στις μπότες Μαρτινς καθώς ήταν η πρώτη χορεύτρια στην Ελλάδα που άκουγε punk και παντρεύτηκε και ένα κιθαρίστα του.

Μια μικρή σημείωση ηθικής τάξης για το κουντεπιέ. Γιατί μας θυμώνει το υπερβολικό κουντεπιέ όταν δεν είναι φυσικό; διότι θεωρούμε την επιμονή να παραστήσεις κάτι που το σώμα δεν έχει από γεννησιμιού σαν ύβρη και υποκλοπή για επίδειξη. Κοιτάζοντας το κουντεπιέ πρωσοποποιείται πατουσοποιείται η σχέση του χορευτή με το πατροπαράδοτο αμάρτημα του χορού, την αυταρέσκεια. Θεωρούμε ένα κουντεπιέ που δεν έχει εύρος αλλά επιμένει να κλέψει την δυσκαμψία του στο μετατάρσιο λυγίζοντας τα δάχτυλα, δείγμα μπας κλας συμπεριφοράς, σαν να προσπαθεί να ανέβει τάξη ενώ δεν έχει τα προσόντα. Το κουντεπιέ είναι  σωματικά ταξικό.

Να κάτι που μας χάρισε η Υβον Ράινερ, ένα κουντεπιέ που δεν το λέμε πλέον κουντεπιέ αλλά απλά τεντωμένο πόδι. Μας πήρε 500 χρόνια δυτικού χορού και αυτό είναι υπενθύμιση των ασκήσεων αυταρχικότητας που επιβλήθηκαν μέσω του χορού πάνω στο σώμα.

Γιατί κοιτάμε τις πατούσες; κάποιος θα έλεγε ότι είναι ενα είδος μαζοχισμού, κάποιος άλλος θα έλεγε ότι είναι ένα σημείο το οποίο καθώς δεν εκτίθεται γίνεται κρυφό, ένα ταμπού καθαριότητας. Κοιτάζοντας τις πατούσες αποκαλύπτουμε την αντανάκλαση των εμπειριών του συγκεκριμένου ανθρώπου πάνω στο σώμα του, κυριολεκτικά πατάνε την ιστορία μας και αυτή αντιγράφεται σαν ένα αποτύπωμα καθαρότερο και πιο επιστημονικό από αυτά της παλάμης.

Κοιτάζω τις πατούσες των καθηγητών  του στούντιο, έχουν επάνω τους γραμμένο το παρελθόν αλλά και το μέλλον τους:

της Μαρίας Παπαδοπούλου, επίμονα παιδικές, σαν να μην πέρασαν από την Κρατική, όποτε την ακούω να μας λέει ότι πάει να χορέψει κάπου εκτός Ελλάδος εγώ τις κοιτάζω και αμέσως εφησυχάζομαι ότι θα αντέξει στα εργοτάξια της Κεντρικής Ευρώπης,

του Αθανάσιου είναι σαν χορτοφάγου, της Μαριλένας πάντα με καλτσούλες, τι περίεργο έχετε δει ποτέ πραγματικά το σώμα οποιουδήποτε που διδάσκει σωματικές τεχνικές; Το έχετε διακρίνει κάτω από τις φαρδιές παντελόνες, τα φουλάρια, τα ριχτά ρούχα; Είναι επειδή είναι αγύμναστοι όπως πολλοί τους κατηγορούν ή μήπως επειδή δεν διδάσκουν πως να είναι το σώμα αλλά η λειτουργία του;

της Άννας Γριβάκου όλο μετασχηματίζονται, οι άνθρωποι του θεάτρου έχουν  ξεπεράσει την εμμονή του χορού να μείνει το σώμα αναλλοίωτο,

του Γιώργου Σιώρα όπως κάθε γιόγκι απλώνουν τον χρόνο και τον χώρο τους,

της Πωλίνας είναι Γιαννιώτικες, οι πρόγονοι της σκαρφάλωναν βουνά της Ηπείρου,  φαίνονται φτιαγμένες για να πραγματοποιήσουν τον σκοπό της ο οποίος είναι να ξαναπατήσει ο σύγχρονος χορός τους ρυθμούς της παράδοσης.

Της Αθηνάς..... τι περιμένεις από δασκάλα που διδάσκει ταυτόχρονα μπαλέτο Γκραχαμ και αυτοσχεδιασμό; Ένα δέρμα δυνατό λάστιχο, εκτείνεται χωρίς να σπάει, τυλίγει τα πάντα, σαν δέρμα από  ανακόντα.

Κοιτάζω και τις δικές  μου, μωρουδίστικες αλλά με ζάρες, σαν του Μπένζαμιν Μπάτον όταν γέρασε μωρό.

Είμαστε οι πατούσες μας.

Παγκόσμια Ημέρα Χορού 2015

Μια μέρα χορού

Ξυπνάω, ξαφνικά, ξύλινος,

είναι πέντε λεπτά πριν τις 10,

σε 20 λεπτά διδάσκω, σαν ξύλα το χειμώνα σηκώνω τα κομμάτια μου, μου λείπει ύπνος, σε 5’ ξεκινάω για το μάθημα σύγχρονου χορού, καθώς γκαζώνω την μηχανή ανάμεσα σε αυτοκίνητα που δεν μπορούν να κρατήσουν τις γραμμές του δρόμου προλαβαίνω να σκεφτώ αν η ασφάλιση ΙΚΑ ενός χορευτή θα αρκεί στην περίπτωση που δεν αποφύγω έναν από όλους αυτούς τους ψηφοφόρους του Ποταμιού που στρίβουν και ανάβουν φλας μετά για να φανούν νομότυποι, πως θα είναι η ζωή μου αν γίνω ανάπηρος, με ποιούς θα χορεύω εγώ που εισήγαγα τον χορό με ανάπηρους; Που θα έχει πάει αυτό το χρυσό στρώμα αυτάρκειας και έπαρσης που διακρίνουν πάνω στο σώμα των χορευτών; Το σώμα μου  πονάει, η μέση καθώς σηκώνει το μόνιμο σακίδιο είχε ανάγκη τον χρόνο που δεν έδωσα για να τεντωθώ το πρωί, και ο σβέρκος σε κάθε αναπήδημα σε φρεάτια της ΕΥΔΑΠ τρώει μεσοσπονδύλιο μέλλον, οι αγράμματοι ιδιώτες εργολάβοι συντήρησης είμαι σίγουρος ότι ψηφίζουν ΧΑΠΑΣΟΚΝΔ και είναι η σωματοποιημένη απόδειξη ότι ο Σύριζα δεν θα αλλάξει τίποτα.

Καθώς προσπαθώ να μακρύνω την σπονδυλική στήλη ξαπλώνοντας πάνω στο τεπόζιτο, σκέφτομαι ότι πρέπει να διδάξω κάτι για να ζεσταθεί και το δικό μου σώμα αλλά πως να το συγχρονίσω με τις ταχύτητες του νεανικού των δεκαπεντάχρονων μαθητών μου. 
10 και 14' φτάνω στο καλλιτεχνικό Γυμνάσιο του Γέρακα.

Όλη η τάξη με περιμένει στην είσοδο του σχολείου, κατσουφιασμένα μου λένε ότι στην πρώτη από τις δυο ώρες που έχουμε μάθημα θα τους πάρει μια άλλη καθηγήτρια, γυμνάστρια, για να κάνουν κάποια πρόβα. Με κοιτάνε σαν να μου ζητάνε να αρνηθώ αλλά ακόμα και την ημέρα χορού ο χορός έπεται των άλλων μαθημάτων, ο καθηγητής χορού είναι υποδεέστερος του γυμναστή και όχι! η λύση δεν είναι η δημιουργία τμήματος χορού στο πανεπιστήμιο, για να συνταξιοδοτηθούν οι ατάλαντες πρώην γυμνάστριες-χορεύτριες που ποντάρισαν σε διδακτορικά στον χορό.

Τουλάχιστον θα τα έχω την δεύτερη ώρα, αλλά όπως κάθε Τρίτη δεν έχουμε αίθουσα. Ναι! κάθε μέρα χορού, κάποιοι κάνουν μάθημα σε μια αίθουσα χορού στρωμένη με λαμινέιτ πάνω σε τσιμέντο, μαζι με την διευθύντρια παρακαλάγαμε πέρυσι την κόρη του εργολάβου να βάλουν πάτωμα, ναι! και οι νεαρές κόρες γουρουνιών είναι γουρούνια και μηρικάζουν χανδπασοκ.

Έχω λοιπόν μια ώρα για να διδάξω την τρίτη γυμνασίου στο προαύλιο, ευτυχώς με ντάλα ήλιο.

Τι να τους κάνω, τι μπορείς να κάνεις σε τέτοιες συνθήκες; Έχουμε ήδη, σε προηγούμενα μαθήματα,  συνδυάσει το μπάσκετ και το χαντμπωλ με την ρυθμολογία, έχουμε ήδη τρέξει σε γεωμετρικά σχήματα από αφηρημένους πίνακες και παραδοσιακά εργόχειρα, έχουμε εξαντλήσει όλες τα φορμαλιστικά ξεζουμίσματα του χώρου.

Τα πλησιάζω, με πλησιάζουν, αισθάνομαι σαν να είμαι έτοιμος να εκραγώ, σαν να έχω να τους μάθω όλο τον κόσμο, τι να τους κάνω από όλο τον κόσμο;

Το ίδιο ερώτημα, η ίδια ευθύνη κάθε μέρα χορού. Εγώ ξύπνησα και ήρθα σε 14 λεπτά, αυτά ξυπνάνε στις εξή μιση και κάνουν και μιάμιση ώρα για να φτάσουν μπροστά μου.

Τα παίρνω μια βόλτα στο σχολείο, τα περνάω μέσα από το γραφείο των καθηγητών, σπάζοντας το εκπαιδευτικό κουτσομπολιό και επιδεικτικά ζητάω να αφήσουν τα πράγματα τους πάνω σε ένα γραφείο. Ναι! με τον χορό απόχτησα κοινωνικό θάρρος που δεν το είχα ούτε στο κλείσιμο στον εαυτό μου ως μαθητής ωδείου, ούτε στην αφ’ υψηλού ματιά ως σπουδαστής κινηματογράφου.

Καταλήγουμε ξανά μπροστά στην είσοδο, στο κέντρο του προαυλίου.

Ζητάω να σταθούν κοντά κοντά και μόνο να κοιτάζουν για αρκετή ώρα ότι υπάρχει στο οπτικό πεδίο μπροστά τους, να διακρίνουν λεπτομέρειες, μετά να κοιτάξουν προς την άλλη πλευρά, και την άλλη, μετά τρέχουμε σε μια σκιά και στο όρθιο αναλύουμε τους μηχανισμούς αντίληψης, συνήθειες και υπερβάσεις, τις λεπτομέρειες που αποκαλύπτουν την ιστορία αυτού που είδαν, τη κορυφή ενός σκουπόξυλου που πηγαίνει πέρα δώθε και δυο σκουρόχρωμα πόδια στον κήπο της δεντροφυτεμένης μεζονέτας, τα μικρά ορθογώνια συρμάτινα ανοίγματα στην εξώπορτα σαν τα ανοίγματα σε κλουβιά κοτόπουλων, αφηρημένα σχήματα, περίεργα, αλληλοεκπλήσσουν τους συμμαθητές τους καθώς λένε τι βλέπουν και οι υπόλοιποι ψάχνουν να βρουν τι είδαν.

Ναι! ο Χορός μπορεί να ξεκινάει και από την απλή παρατήρηση του περιβάλλοντος.

Γυρνάνε στο κέντρο, τώρα αφού κλείσουν τα μάτια, κοιτάνε ξανά αλλά πάντα με κλειστά τα μάτια, λένε τι βλέπουν και ταυτοχρονα το δείχνουν, μετά  ανοίγουν τα μάτια τους για να επιβεβαιώσουν. Γελάνε ενθουσιασμένα και ικανοποιημένα που τις περισσότερες φορές το βρίσκουν.

Ο Χορός μας προστρέχει όταν κάποιες αισθήσεις δεν ικανοποιούνται.

Ξανά στο κέντρο, κοιτάνε, τώρα προτρέπω η όραση να συμπεριλάβει και την φαντασία, φωνάζουν τι βλέπουν, τις μικρές λεπτομέρειες ....... τους λεκέδες στην τέντα απέναντι που μπορεί να είναι από τον Γκοτζίλα που μόλις έστριψε στην γωνία έχοντας στα δόντια του τον θεολόγο.......

Ο Χορός είναι η υπέρβαση της πραγματικότητας.

Κέντρο, αυτή την φορά λένε τι βλέπουν, δείχνουν που είναι και πάνε εκεί και το σωματοποιούν.

Ο Χορός είναι η σωματοποίηση των παρατηρήσεων, αισθήσεων και φαντασίας.

Ξανά στο κέντρο, μην ξεχνάμε ο Χορός ξεκινάει από το κέντρο. Τρεις ομάδες, κάθε ένα παιδί θα δείξει την χειρονομία του στα άλλα της ομάδας και θα την κάνουν όλα μαζί.

Ο Χορός είναι κοινοτική ενέργεια και μοίρασμα εμπειριών.

Θα κάνουν τις χειρονομίες στους συγκεκριμένους χώρους που τις φαντάσθηκαν και θα βρουν τρόπους πως να μετακινηθούν από το ένα σημείο στο άλλο.

Ο Χορός είναι μετακίνηση, η ριζοσπαστική ιδέα των 60’ς της ακινησίας έχει ταυτιστεί πλέον με την ακινησία των σωμάτων στην τηλεοπτική οθόνη και το σώμα τρώγεται με τον εαυτό του. Όχι! δεν με ενδιαφέρει αυτός ο χορός, αυτές τις ημέρες χορού!.

Μετά από μια ώρα μέρας χορού, καταλήγουμε όλες οι ομάδες να χορεύουν, μετασχηματίζοντας το περιβάλλον, ταυτόχρονα αντιμετωπίζοντας τις πιθανότητες σχέσεων που θα δημιουργηθούν ανάμεσα τους.

Ο Χορός είναι σωματικές σχέσεις εμπειριών και φαντασίας που αλληλο-τροφοδοτούνται.

Κάθε μέρα χορού κοιτάζω τους μαθητές μου και βγαίνει ήλιος στο στήθος μου, πελεκάνοι κάνουν κουτσό πάνω από σώματα σαν πεταμένες τσίχλες τα οποία προσπαθώντας να τις βγάλουν από την πατούσα τους γίνονται θύτες σε σκηνή μαθητικού μπουλινγκ, δύο ομάδες η μια τραυματισμένοι πάνω σε παγκάκια διπλα στην άλλη με  ζόμπι που κάνουν πάρτι, αφού βρέθηκαν τυχαία κοντά χωρίζονται, οι τραυματίες μετατρέπονται σε χτυπημένα πουλιά ενώ τα ζόμπι απομακρύνονται σαν μοντέλα σε πασαρέλα και ανάμεσα από όλους περνάνε κυνηγημένες φοβισμένες φράουλες! αυτά ειδαν και χόρεψαν τα παιδιά .......

μια μέρα χορού.

Το απόγευμα είμαι σε μια συνάντηση του υπουργείου παιδείας για τον σχεδιασμό του οδηγού σπουδών καλλιτεχνικών μαθημάτων, ακούω λέξεις όπως στόχοι τριμήνου κλπ. Αναρωτιέμαι το σημερινό μάθημα πως θα μπορούσε να μπει στα αυτόματα κουτάκια των υπουργείων. Αναρωτιέμαι πως θα καταγράψω ότι την έρευνα στον

χορό σε σχέση με την όραση την έμαθα από την Liza Nelson, αλλά αυτό δεν υπάρχει σε καμιά βιβλιογραφική αναφορά.

Την μέρα χορού εκατομμύρια ανακαλύψεις περνάνε αχαρτογράφητες στα σώματα εκατομμυρίων ανθρώπων.

Την μέρα χορού, πολλοί προσπαθούν να τον κατηγοριοποιήσουν, «τι χορό κάνεις;» « ο Μίχος κάνει contact » και ο χορός ξεφεύγει σαν τα πληγωμένα σκυλιά που είδε ο 15χρονος Ορφέας και με μια στάση που θύμιζε Γκράχαμ σέρνονταν στο προαύλιο το πρωί.

Στο διάλειμμα της συνάντησης κάποιος καθηγητής εικαστικών μας συμβουλεύει με αφ’ υψηλού οίκτο «εσείς του χορού δεν έχετε διαβάθμιση, πρέπει κάτι να κάνετε επιτέλους», ναι ρε το ξέρουμε αλλά δεν θέλουμε πανεπιστήμιο χορού, δεν θέλουμε να μπούμε στα αλισβερίσια της πανεπιστημιακής κυψέλης, θέλουμε την αυτονομία μας, ο χορός είναι η μόνη τέχνη που ακόμα οι μαθητές με αποκαλούν «Δάσκαλε».

Την μέρα χορού, παίρνω χαρά και με πληρώνουν και από πάνω, 6 ευρώ την ώρα, και το υπουργείο δεν ξέρει ότι θα το έκανα και τσάμπα.

Γιατί το κάνω;;

Διότι το να διδάσκω χορό στο γυμνάσιο είναι η τελευταία μου ευκαιρία να αλλάξω την κοινωνία!!! (ξέρω πως ακούγεται), να διατρυπήσω την κόρα της εκπαίδευσης του χορού, αυτή την κόρα αυταρέσκειας, επίδειξης, α-νόητης εκλέπτυνσης με τα οποία ταυτίζεται  ο Χορός. Πρώτα, δοκίμασα στις ανώτερες σχολές, αλλά είδα τους μαθητές μου να γίνονται κομφορμιστές, μετά δοκίμασα σε δυο πανεπιστήμια και τους είδα να χάνονται σε βιβλιογραφίες και την έλλειψη χειροπρακτικότητας, οπότε σκέφτηκα να τους προλάβω πριν τους ορθομετρήσει το σύστημα. Οι μαθητές μου κάποια μέρα που θα εισαχθούν να κάνουν επαγγελματικό χορό, ωωω πόσα θα ξέρουν.

Και μετά;

(Ομολογία

Εδώ και λίγα χρόνια όταν έρχονται γονείς παιδιών και μου λένε υπερήφανοι για την ανεκτικότητα τους ότι θα αφήσουν το παιδί τους να κάνει ότι θέλει, δηλαδή χορό, είμαι εγώ που τους λέω μισοαστεια μισοσοβαρά, όχι! τώρα να σκεφτούν τη Δουλειά, χορό κάνουν όποτε θέλουν. Ναι, το λέω κάθε μέρα χορού, εγώ ένας καθηγητής χορού, λυγίζοντας την χαρά μου στο ζύγι όπου από την μια βάζω την γενναιοδωρία των τρομοκρατημένων φραουλών και από την άλλη την ηλιθιότητα που συναντάμε στον χορό, ας πούμε στο Κακογιάννη, όπου προχτές η σύζυγος του Ταξιάρχη Βασιλάκου ο οποίος ήρθε από το Παρίσι για να χορέψει υποχρεώθηκε να πληρώσει εισιτήριο και η ταξιθέτρια έκανε παρατήρηση στο παιδί του που φώναξε «ο μπαμπάς» όταν τον είδε στην σκηνή). Ποιός είπε ότι δεν συναντάμε ηλιθιότητα, σκληρότητα, αδιαφορία, κοντόφθαλμη συμφεροντολογία κάθε μερα χορού;

Τέτοιες μέρες χορού κάποιοι ακόμα ονειρεύονται να χορέψουν σε μεγάλα θέατρα, που δεν θα τα γεμίσουν αλλά θα ικανοποιήσουν τα ανακλαστικά καλλιτεχνικής και κοινωνικής ομαλότητας.

γιατί; Γιατί όχι στο Εμπρός; Σήμερα, μέρα του χορού πάμε να κάνουμε κατάληψη στην κατάληψη του Εμπρός;

Οι μαύρες σκέψεις κάθε μέρα χορού καταλήγουν να βαραίνει το χέρι μου στην λάθος στροφή στον Σταυρό Αγ. Παρασκευής (γαμημένοι εργολάβοι δρόμων και αιθουσών χορού) αλλά ευτυχώς το σηκώνουν όλοι μαζι οι μικροί μαθητές μου και επανέρχεται, θέλω να ζήσω. Την ημέρα χορού, δεν ξέρω αν οι μαθητές υποψιάζονται πόσο με κρατάνε για να μην λυγίσω προς το λάθος ζωής.

Σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα του Χορού, θα την γιορτάσω, στο μάθημα Contact Improvisation με τους μαθητές και μαθήτριές μου. Απόψε θα χορέψουμε σας τους Αvengers, θα τρέξουμε, θα εκσφενδονιστούμε, θα διαπεράσουμε, θα σηκώσουμε πέρα από τις δυνάμεις μας, θα πέσουμε και θα σηκωθούμε αλώβητοι, χωρίς τα εφέ σε υπολογιστή ενός καθισμένου σε καρέκλα αποφοίτου εικαστικών, υπό τις οδηγίες ενός αποφοίτου κινηματογράφου, με μουσική ενός απόφοιτου μουσικής τεχνολογίας. Εμείς όπως κάθε μέρα χορού είμαστε τα σώματα μας και πραγματοποιούμε όλα αυτά που οι άλλοι μόνο φαντάζονται.

Μάθημα χορογραφίας Νο 16

Πόνος στο στήθος

βαθύς, μέσα, πάει μέχρι πίσω

λες; Όχι ρε! σιγά μην ερμηνεύσω μια εσωτερική κίνηση των οργάνων μου, ποτέ δεν πίστεψα την παπαριά της Γκράχαμ για την αλήθεια της κίνησης,

αλλά ο πόνος συνεχίζει

θα περάσει

θα είναι κάτι νευρικό, να δοκιμάσω Φελντενκράις, χαλαρώνω, προσπαθώ να ηρεμήσω τους υπόλοιπους μυς του σώματος να μην παρασύρονται και σφίγγουν, διότι έχει αρχίσει να πονά και να παραλύει και το αριστερό χέρι

πέρασε όλο το βράδυ και πόναγα

ρε λες; Όχι στις ερμηνείες, αυτό δεν προστάζουν οι μεταμοντέρνοι;

δεν μπορώ να περπατήσω, σε κάθε περπάτημα αναταράσσονται τα σωθικά,

οι ερμηνείες ξεχειλίζουν. Έπαθα έμφραγμα; καρκίνος; κάτι έσπασε; γαμώ την Γκράχαμ και τον δόκτορα χαουζ, (μια στιγμή, από που και ως που ένας ηθοποιός τηλεοπτικού σήριαλ, έστειλε μήνυμα στον Τσίπρα; έστειλα εγώ μήνυμα στον Ομπάμα; Ηρεμώ, υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα στην λαϊκή τέχνη και την υψηλή, ίσως γι' αυτό αν κατέβαινα στις εκλογές παρά τον μεγάλο αριθμό μαθητών και θεατών μου δεν θα εκλεγόμουν, ενώ ένας παπάρας που διαφημίζει wind βγήκε με το Ποτάμι)

τηλεφωνώ στο άσχετο στον καρδιολόγο της μάνας μου

με ρωτά: πως είναι ο πόνος; Προσπαθώ να του εξηγήσω με λέξεις πως είναι ένας πόνος «σαν να έχω τρύπα» «σαν να με κόβει ένα μαλακό μαχαίρι», «σαν να ανοίγει μια χαράδρα αργά», αυτός δεν καταλαβαίνει και προσπαθεί να βρει λέξεις που να ταιριάζουν με τις δικές του έννοιες, «μήπως είναι σαν τσίμπημα;», «σαν σφίγγας;» «όχι, να όπως η γραφομηχανή», bold ή πλάγια;

με καθησυχάζει, τσατίζομαι, σου πα ρε εγώ ότι φοβήθηκα; όχι δεν φοβάμαι να πεθάνω, όπα μια στιγμή! αυτό το έλεγα πριν, τα προηγούμενα χρόνια που σχεδίαζα να ανατιναχτώ μαζί με όλο το προεδρείο της κυβέρνησης Σαμαρά ΠΑΣΟΚ και σωματείου χορογράφων, τώρα δεν θέλω να πεθάνω, βγήκε ο Σύριζα, στον δρόμο συναντώ ανθρώπους και χαμογελάνε, θεατές και γονείς μαθητών μου που είναι αισιόδοξοι, το στήθος μου μέχρι τώρα φούσκωνε από ανεξήγητη για τον κυνισμό  μου χαρά.

ρε λες το τίμημα που βγήκε ο Τσίπρας να είναι ότι θα ανυπομονούμε για τις ερχόμενες εποχές αλλά και θα ερμηνεύουμε κάθε κίνηση;

Η κοπέλα μου επιμένει και με αρπάζει να πάμε σε νοσοκομείο. Όχι της λέω το να πηγαίνω σε εφημερεύοντα είναι σαν να βλέπω χορογραφίες συναδέλφων, πάω με ελπίδα και με εξουθενώνουν, ενώ προσπαθούν δεν καταλήγουμε πουθενά παρά σε μια φράση: πήγα και δεν έκανε τίποτα, τι να μου πει και ο γιατρός;

Μεσημέρι  ο πόνος συνεχίζει, δεν μπορώ να σκύψω, να ξαπλώσω, να στρίψω, να σηκωθώ, γενικά δεν μπορώ να κάνω τίποτα απ’ όλο το ρεπερτόριο του flying low και των ασύγχρονων χορογράφων.

Ρε λες να είναι η καρ...

Όχι Όχι στην ερμηνεία , όπως το έλεγε το περίφημο μανιφέστο της Yvonne Reiner και άνοιξε την πόρτα σε κάθε φιλόδοξο χορογράφο να εξαπολύει κινητικές φλυαρίες στην σκηνή και να  κρύβεται πίσω από εξυπνακίστικους τίτλους. Γελάω με την ειρωνεία ότι αυτός που έβγαλε περισσότερα χρήματα από το μανιφέστο της Reiner είναι ο Φορσάυθ.

Εντάξει αλλά το σώμα μου άλλα λέει

Ξαναπροσπαθώ, Φελντενκράις, Ιδεοκίνηση, αλλά οι εικόνες σωματοποίησης δεν φτάνουν όταν η πραγματικότητα βαράει το σώμα μου και πονάω.

Πάμε εφημερεύοντα, κάθε λακκούβα στο ταξί και πόνος, οι εργολάβοι δρόμων ψηφίζουν ΠΑΣΟΚ ή Χρυσή αυγή; Στα σαμαράκια της οδού Βουλιαγμένης έχουν χτυπήσει περισσότεροι μοτοσυκλετιστές από τα θύματα της ΧΑ.

Ευαγγελισμός

Ουρά, για να μπούμε; Να το δω αυτό σε παράσταση και ας πεθάνω!

Όχι, είπαμε έχουμε εποχές ελπίδας.

Και γιατί να μην ονειρεύομαι ίδιες ουρές; αφού το αντικείμενο και στα νοσοκομεία και στις παραστάσεις χορού είναι το ίδιο, το σώμα, το σώμα που έχει ανάγκη.

Με στελνουν σε παθολόγο, εγώ όμως την έχω την ερμηνεία, θέλω γαστρεντερολόγο, όχι σαν να μου λέει ο μεσήλικας γραμματέας, το σώμα είναι ανοικτό σε ερμηνείες.

2μμ 3 μμ 4μμ 5 μμ

Καταφέρνω να μπω, στα επείγοντα, όλοι νέοι γιατροί και γιατρίνες,

γιατί είμαστε έτοιμοι να ερωτευτούμε κάθε γιατρίνα που περνάει; Είναι ο φόβος του θανάτου ή είναι η γνώση τους για το σώμα; ίσως γι’ αυτό ερωτεύομαι μόνο χορεύτριες

Στα επείγοντα, κραυγές πιο συνεχόμενες από του Κουρλαμπά στο τέλος του Λα Στράντα (προσοχή γκρίζα διαφήμιση),

γιατρέεεεε,

κρεβάτια με ασθενείς πηγαινοέρχονται, τους κοιτάζω, οι περισσότεροι γέροι, ποιος θα με σπρώχνει εμένα; 

ένα κρεβάτι περνάει, βλέπω τα δάχτυλα των ποδιών μόνο, το κεφάλι είναι σκεπασμένο με μια κουβέρτα και χαρτιά 

θυμάμαι την σκηνή θανάτου από το All Tha Jazz αλλά αυτή ξεθωριάζει μπροστα στην πραγματικότητα, 

ξαφνικός τσαμπουκάς στην είσοδο, έχουν σεκιουριτά! στην είσοδο των γιατρών!!! αλλά ένας πιο αδύνατος και πιο κοντός τον πάει καροτσάκι «περιμένω τόσες ώρες και εσύ βάζεις άλλους, θέλω να ξαναδώ τον γιατρό πονάω δεν βλέπεις;», ο σεκιουριτάς βλέποντας ότι μπορεί να χάσει την επαγγελματική και κοινωνική θέση του, ότι οι φρέσκοι από γυμναστήριο μυς του δεν τα βγάζουν πέρα με την μανία του αδύναμου, προσπαθεί να τον λογικέψει, «μα δεν είμαι εγώ υπεύθυνος ο γιατρός είπε ότι είσαστε καλά, εγώ σας βλέπω χλωμό αλλά αφού η επιστήμη λέει άλλα» Αντί να κάνει κωλοτούμπες ο γιαουρτωμένος Δημαριτης νέος Υπουργός δικαιοσύνης για τα όπλα των αστυνομικών στις διαδηλώσεις, θα του ταίριαζε να έκανε μαθήματα ρητορικής στα ΜΑΤ, να το συζητάμε ρε. Τι φοβάστε; αφού όλοι σας θεωρείτε ότι έχετε δίκιο όταν είσαστε απέναντι σε ένα Κνίτη και αφού στις διαδηλώσεις για θέματα οικονομίας μόνο το ΚΚΕ κατεβάζει κόσμο, δεν θα τα έβγαζε πέρα ένας εκπαιδευμένος στην ρητορική Ματατζης;

«Είσαι κομουνιστής;» Γιατρός σε γιατρό, μόνο αυτό άκουσα ενώ κοίταζαν τις εξετάσεις ενός ασθενή. Σωστό, έτσι θα έπρεπε να συζητάμε για παραστάσεις χορού.

Και σκέφτηκα ότι ο Νίκος Ξυδάκης παρ’ότι τον εκτιμώ και είχα γράψει ένα κείμενο για να τον ψηφίσετε στις δημοτικές, δεν κάνει για υπουργός πολιτισμού. Η ανθρωπιά του και η εξυπνάδα του θα χαθούν μέσα στον χείμαρο γλειψίματος καλλιτεχνών/χορογραφων ή θεωρητικών που θα θέλουν θέσεις εξουσίας,

Ο Ξυδάκης για μένα θα ήταν τέλειος εδώ, σε αυτή την σκηνή, σαν υπουργός υγείας.

Καρδιογράφημα, ο ρυθμός μου θα αποκαλύψει το Νόημα. Πέστε μου ένα χορογράφο εκτός του Μανταφούνη (μπαμπά και γιού) και της Πωλίνας Κρεμαστά που δουλεύει τον ρυθμό....

Υπερηχογράφημα, η τρισδιάστατη εικόνα θα αποκαλύψει το Νόημα. Πέστε μου ένα χορογράφο που οι κινητικοί συνδυασμοί δεν είναι σαν να έχουν βγει από την τηλεόραση.

Οι γιατροί σηκώνουν τα χέρια

Δεν καταλαβαίνουν τη σημαίνει αυτός ο πόνος, αυτή η κίνηση.

Με στέλνουν σε καρδιολόγο, ορθοπεδικό, τίποτα, σε χειρουργό θώρακα, στρίβω πριν μπω και βγαίνω έξω

έχω προτεραιότητα την χαρά  μου, έχω μάθημα στις 8, φεύγω κουβαλώντας ένα πακέτο εξετάσεις του σώματός μου, λες και είναι σημειώσεις χορογραφίας, ο ταξιτζής ακούει στο τηλέφωνο που λέω τι μου έγινε και την ώρα που του δίνω τα χρήματα μου λέει περίμενε, ψάχνει στο πορτοφόλι του και βγάζει και μου δίνει μια ασπιρίνη, πάρε μια κάνε και ένα τρίψιμο με οινόπνευμα. Από ότι άκουσα που περιέγραφες, ψύξη είναι.

Ψύξη; Τόσο ασήμαντη ερμηνεία όλης αυτής της χορογραφίας πόνου από χτες το βράδυ; μα που έπαθα ψύξη; μήπως το πρωί στο μάθημα στο καλλιτεχνικό γυμνάσιο, όπου τα παιδιά καθώς δεν υπάρχει πετρέλαιο, κάνουν μάθημα στο κρύο;

Είναι δυνατόν οι παραγωγικές διαδικασίες, η προσωπική ιστορία, ο χώρος και ο χρόνος, οι κοινότητες που σχηματίστηκαν,  να έχουν την ερμηνεία ενός πόνου, μιας κίνησης;

ΝΑΙ

Αυτό θα πρέπει να σκεφτεί ο νέος υφυπουργός Πολιτισμού, (αντί να προσπαθήσει να ικανοποιήσει τον χείμαρο σάλιου των συνωστιζόμενων γλωσσών, εξασκημένων να αυτοπροσδιορίζονται σαν αδικημένες ή πτυχιούχοι γνώσης, βρίσκοντας την φωνή τους που δεν την άκουσα εδώ και 5 χρόνια)